SARI KIZ EFSANESI

Sefa köy üstündeki Dikili Kayi'ya çikanlar, dogu yönüne baktiklarinda Domaniç'i ve köylerini daglarin sinirlari içinde görürler.Destani bilenler bu cografi duruma dikkatle baktiklarinda Ergenekon'u hatirlayabilirler. Su, agaç, yesillik.. Domaniç'te her an görülen unsurlardir. Bunlarla içiçe yasarsiniz.Tabii tarihle de. Kutlu Kayi boyunun fidani bu topraklarda dikilmis, suyunu buradaki pinarlardan alarak beslenmis, çinar dualarla büyümüs ve dünyanin dört bir yanina dallarini uzatmistir. Hayme Ana, Ertugrul Gazi, Osman Bey...

Domaniç'in her kösesinde canli hatiralarla yasiyor. Halk, bu hatiralari kutsal emanetler gibi nesilden nesile aktariyor. Düzenlenen kültürel faaliyetlerde yüzyillardan beri her yil birkaç defa tekrarlaniyor.Domaniç ve çevre halki kendi topraklarinda yasayan ve yasatilan ulu-kisilerle övünç duyuyor. Kayi Boyu, Domaniç'e 1235 yilinda geldi. Buraya yerlestirmelerinin temel sebebi Domaniç'in uç olmasi, Çarsamba'da baspiskoposlugun bulunmasi idi. Domaniç, karis karis, tepe tepe fethedildi. Fetih Türk'e özgüdür. Neticesinde toprak, vatan olur. Daga tasa Türkçe isimler verildi. Ve menkibeler, efsaneler yer isimleri ile iliskilendirildi

Sari Kiz Efsanesi Domaniç'te, Tavsanli'da Senlik Köyünde, Kütahya'da, Eskisehir'de, Afyon'da, Balikesir'de, degisik varyantlari ile anlatilir. Ama hepsinde Sari Kiz'in güzelligi, su, ermislik... ortak özelliklerdir. Sari Kiz'in babasi; bazen Kral Midas veya Alaaddin Keykubat, bazen bir hoca veya yoksul bir köylüdür. Sari Kiz; Karakeçili Türkmenleri arasinda yaygin bir efsanedir. Sari Kiz; güzelligi, iffeti, temizligi ifade eder. Bu durum O'nu ermislige kadar yükseltmistir.

Efsanenin sonu bazen masallarda oldugu gibi mutlulukla sonuçlanir. Bazi efsanelerde ise sonuç hüsrandir. Ama sonu ne olursa olsun, bu efsane insanlarla beraber sonsuzluga kadar yasayacaktir. Simdi bu efsaneleri görelim:

DOMANIÇ SARI KIZ EFSANESI

Bursa-Keles taraflarinda bes erkek kardesin bacisi olan Sari Kiz güzelligi ile çevrede dillere destandir. Sari Kiz'in yüz güzelligi, endami yaninda iyilikseverligi de herkeste hayranlik uyarmaktadir. Delikanlilar onunla evlenmek için can atmaktadir.

Ama Sari Kiz'in evlenmek gibi bir düsüncesi yoktur. O'nun bu düsüncesi yanlis yorumlanarak dedi-kodu yapmaya sebep olur. Yalan ve kötülük insanin cevherinde yok ise dedikodu yapilmasi ne gam. Ancak bes civanmert delikanli, kiz kardesleri hakkinda ileri-geri konusulmasina dayanamazlar. Çevreden kulaklarini doldururcasina; - sunlara bakin bir de adam gibi geziyorlar, diye söylenirler. Sari Kiz'in kötülügünü gören yoktur. Evlenmemesi ve ara-sira ortadan kaybolmasi dedikoducu insanlarin konusmalarina sebep olmaktadir.

Güzeller güzeli Sari Kiz en çok agabeylerinin, anne ve babasinin üzülmesine dayanamamaktadir. Bir günahi ve suçu yoktur ki onu telafi etsin. Insanlarin agzi torba degildir ki büzsün. Aile meclisi toplanir. Agabeyleri, ruhunun da yüzü gibi temiz ve güzel olduguna inandiklari Sari Kiz'i Domaniç Ilicaksu'daki hocaya göndermeye karar verirler. Böylece dedikodu belli bir müddet sonra bitince bacilarini geri getireceklerdir.

Sari saçli, gül endamli Sari Kiz, gecenin en karanlik vaktinde agabeyleri tarafindan yola çikarilir. Sari Kiz bagri kaba çalili tepelere bakar, göremez. Her gün su doldurdugu çesmeye bakar, göremez. Gördügü koyu bir karanliktir. Gittigi yer gibidir. Karanlik, binbir mechuliyeti içinde saklamaktadir. Geçmis ve gelecek türlü suallerle birbirine karisir. Ama O kaderine razidir. Agabeyleri dogruluguna ve dürüstlügüne inandiklari hocaya bacilarini emanet ederler. Sari Kiz, bilmedigi bir çevrede, tahmin edemeyecegi gelecegine teslim edilmistir.

Saatler gün, günler ay olur. Ilicaksu'yun üzerine günes dogar ve batar. Her dogus binbir umutla baslar. Her batis bir muhasebeyi, kâr-zarar durumunu düsündürür. Birbirini tanima zamani geçince, ruh hallerini tahlil etme vakti baslar. Sari Kiz'in bazi davranislarina anlam veremezler. Hele aradiklarinda bulamayinca akillarindan yüzlerce yorum geçer. Sonunda Hoca ve esi, dedikodu yapilacagindan korkarak Sari Kiz'in agabeylerine Ilicaksu'ya çok acele gelmeleri için haber gönderirler. Hoca ve esi Sari Kiz'in arasira kayboldugunu belirterek “Bacinizi alip götürün derler.

Agabeyleri alelacele Sari Kiz'in odasina girerler. Sari Kiz, kirk kiz ile beraber Husu içinde namaz kilmaktadirlar. Sari Kiz ile beraber kirk kiz sirlarinin ortaya çikmasinin telasi ile disari firlarlar. Simdiki suyun basinda bulunan kayanini içine girerek kaybolurlar. Tam bu sirada kayanini dibinden su çikmaya baslar. Kisa sürede su Ilicaksu derelerini doldurur. Suyun içinden her an çikan su kabarciklari Sari Kiz ile kirk kiz'in soluklaridir. Zira onlar ermislere karismislardir.